
Tsela e e Botlhale ya go Buisana le Bana ka Polokesego ya Inthanete
Inthanete e naya bana ditshono tsa go ithuta, go tlhotlhomisa dikgatlhego tsa bone le go ikgolaganya le ditsala. Le fa go ntse jalo, e ka ba tsenya mo dikotsing tsotlhe tse di jaaka cyberbullying, maano a borukutlhi a online, diteng tse di sa siamang le puisano le basele. Ke gone ka moo batsadi le batlhokomedi ba tshwanetseng go simolola puisano ka bonako.
Ga go tlhokagale gore ngwana a eme go fitlha a na le smartphone kgotsa social media account. Simolola dipuisano tse di lekanyeditsweng dingwaga fa ba dirisa tablet, ba lebelela dibidio kgotsa ba tshameka metshameko ya online. Botsa dipotso tse di bulegileng jaaka, “O itumelela go dira eng mo inthaneteng?” kgotsa “A o kile wa bona sengwe se se go sa itumedisang?”
Ruta bana gore tshedimosetso ya poraefete ga e tshwanela go abelwa fela: leina lotlhe, aterese ya gae, sekolo, nomoro ya mogala, diphasewete le live location. Ba rute privacy settings, go tlhama diphasewete tse di nonofileng le go akanya pele ga go poswa ditshwantsho kgotsa dibidio, ka gonne le fa post e phimolwa e ka bo e setse e screenshotilwe.
Bua gape ka gore batho ba online ga se ka metlha ba leng bone ba ba ipitsang bone. Bana ba tshwanetse go nna kelotlhoko ka friend requests tsa basele, go fudueletsa puisano kwa dipolatefomong tsa sephiri, kgotsa go dumela kopano ya nama. Fa go na le tshosetso kgotsa tlhoriso, ba tshwanetse go emisa go araba, go blocka account le go bega boitshwaro joo.
UNICEF e rotloetsa gore malapa a dire sebaka se bana ba ka buang ka maitemogelo a bone ka bolokolodi, mme ba tlhomamise gore ba ka kopa thuso fa sengwe se ba tshosa. Melao ya lelapa ka screen time, di-app tse di maleba le device-free periods e botlhokwa; parental controls e tshwanetse go tshegetsa puisano le tlhokomelo, e seng go e emisetsa.
